การพัฒนาชุมชนชนบทด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในการดำรงชีวิต


ทรัพยากรชีวภาพเป็นปัจจัยพื้นฐานสำคัญในการดำรงชีวิตของมนุษย์ในด้านอาหาร เครื่องนุ่งห่ม ที่อยู่อาศัย ยารักษาโรค เป็นรากฐานของความมีกินมีใช้ และยกระดับคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นทั้งทางด้านโภชนาการและการแพทย์ เป็นแหล่งทรัพยากรที่มีคุณค่าในการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ แหล่งเรียนรู้สำคัญของชุมชน แหล่งท่องเที่ยว สร้างความสมดุลทางธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการดำรงชีวิตของมนุษยชาติ ชนบทเป็นรากฐานแห่งความเจริญและความมั่นคงของชาติ เป็นที่รวมของเกษตรกรซึ่งเป็นคนส่วนใหญ่ของประเทศ เป็นแหล่งผลิตและเป็นตลาดรองรับการขยายตัวของความเจริญเติบโตในภาคเศรษฐกิจสาขาอื่น ปัญหาที่เกิดขึ้นกับชนบทจึงเป็นปัญหาที่มีผลกระทบโยงใยถึงทุกส่วนของสังคม ได้แก่ ความยากจน ความเสื่อมโทรมของทรัพยากร และการขาดความรู้ที่จะช่วยยกระดับความสามารถของตนเองและความเป็นอยู่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งขาดการกระบวนการสร้างความรู้ ความเข้าใจด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

การถ่ายทอดเทคโนโลยีเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของเกษตรกร สนับสนุนให้ชุมชนเกิดความเข้มแข็งโดยการรวมกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยียกระดับการผลิตและการแปรรูปที่ลดต้นทุนการผลิต เพิ่มปริมาณและคุณภาพที่ได้มาตรฐาน พัฒนาชุมชนให้มีแนวทางในการบริหารจัดการและพึ่งพาตนเองจากทรัพยากรในชุมชนอย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้งส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้ในชุมชนผ่านศูนย์การเรียนรู้ชุมชน โดยมีเป้าหมายให้เกษตรกร นักเรียน และเยาวชน เข้ามาใช้ประโยชน์จากการเรียนรู้ โดยมียุทธศาสตร์ในการดำเนินงานแบบมีพื้นที่เป้าหมายเพื่อสร้างเป็นต้นแบบให้ชุมชนอื่นๆ เข้ามาเรียนรู้ เช่น หมู่บ้านผาคับและหมู่บ้านผาสุก อ.บ่อเกลือ จ.น่าน เป็นต้นแบบการใช้ประโยชน์จากการผลิตพืชหลังนา และการเพิ่มผลผลิตข้าวไร่ พื้นที่หมู่บ้านบ่อเหมืองน้อย และห้วยน้ำผัก อ.นาแห้ว จ.เลย เป็นพื้นที่ต้นแบบในการผลิตสตรอเบอรี่ และการแปรรูปผลผลิต พื้นที่หมู่บ้านอุดมและสมบูรณ์ อ.จอมพระ จ.สุรินทร์ เป็นพื้นที่ต้นแบบในประหยัดพลังงาน และใช้ประโยช์จากป่าหัวไร่ปลายนา และหมู่บ้านบาลาและหมู่บ้านเจ๊ะเด็ง อ.แว้ง จ.นราธิวาส เป็นต้นแบบการพึ่งพาตนเองจากทรัพยากรในท้องถิ่น เป็นต้น

การพัฒนาประเทศสู่ความสมดุลและยั่งยืนจะต้องให้ความสําคัญกับการเสริมสร้างทุนของประเทศที่มีอยู่ให้เข็มแข็งและมีพลังเพียงพอในการขับเคลื่อนกระบวนการพัฒนาประเทศ ทั้งนี้ต้องเริ่มจากการพัฒนาคนหรือทุนมนุษย์ให้เข้มแข็งพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและสังคมในอนาคต โดยการเสริมสร้างให้เป็นผู้ที่มีความพร้อมทั้งทางร่างกายและจิตใจ มีสุขภาพที่สมบูรณ์แข็งแรงมีทักษะในการคิดเป็น ทำเป็น การคิดวิเคราะห์ การคิดทางวิทยาศาสตร์ ความคิดสร้างสรรค์ มีคุณธรรม/จริยธรรม รู้จักสิทธิหน้าที่ของตนและให้ความเคารพในสิทธิและหน้าที่ของผู้อื่น สามารถเลือกรับและใช้เทคโนโลยีได้อย่างเหมาะสมและนำไปสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน ขณะเดียวกันต้องเสริมสร้างปัจจัยแวดล้อมที่เอื้อต่อการพัฒนาคุณภาพของทั้งในเชิงสถาบันระบบและโครงสร้างของสังคมให้เข็มแข็ง สามารถเป็นภูมิคุ้มกันการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

การพัฒนาเครือข่ายชุมชนอิเล็กทรอนิกส์เทคโนโลยีในชุมชน


สารสนเทศชุมชน หรือที่เรียกว่า เครือข่ายชุมชนอิเล็กทรอนิกส์เทคโนโลยีชุมชน ข้อมูลใหม่ ๆ ของการตรวจสอบและการปฏิบัติเกี่ยวกับหลักการและบรรทัดฐานที่เกี่ยวข้องกับ เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ICT) โดยเฉพาะ ส่วนบุคคลการพัฒนาสังคมวัฒนธรรมหรือทางเศรษฐกิจภายในชุมชนตั้งอยู่อย่างเป็นวินัยทางวิชาการในหลายคณะรวมทั้งข้อมูลทางวิชาการ วิทยาศาสตร์ Information Systems, Computer Science, การวางแผนการศึกษาและ Science Library ของผู้อื่นและถ่ายทอดข้อมูลเชิงลึกในการพัฒนาชุมชนจากหลากหลายสาขาวิทยาศาสตร์สังคม เป็นแนวทางสหวิทยาการที่สนใจในการใช้ ICT สำหรับรูปแบบของการดำเนินการของชุมชนที่แตกต่างจากการเรียนบริสุทธิ์หรือการ วิจัยเกี่ยวกับผลกระทบ ICT

กิจกรรมของมนุษย์มีข้อยกเว้นที่เป็นอยู่ในชุมชนทำให้แนวคิดของชุมชนและการเชื่อมต่อเพื่อรูปแบบที่แตกต่างกันของเครือข่ายทางสังคมได้เห็นการวิเคราะห์และวิจารณ์มากมาย มันสามารถมองได้หลายสถานการณ์ความจริงของชุมชนเป็นประสบการณ์ชีวิตและการทำงานที่ชุมชนอาศัยอยู่ ชุมชนทางกายภาพซ้อน ( ชนบท ) และ ชุมชน เป็นแนวคิดที่ใช้ ( ในเขตเมือง ) เพื่อพยายามเปิดใช้งานจากมุมมองของผู้ประกอบการและสำรวจจากมุมมองของการวิจัย ความจริงและความสำคัญของละแวก, เชื้อชาติและวัฒนธรรม สมาคมวิชาชีพและความสนใจของผู้อื่นเพื่อให้มีความหมายทางสังคมและสังคมการกระทำ ทำให้ชุมชนมีคนมาร่วมกันในการแสวงหาจุดมุ่งหมายร่วมกันของพวกเขาหรือการใช้ ร่วมกันทั้งทางร่างกายและใช้อิเล็กทรอนิกส์แพร่หลายแม้ความเป็นจริงของพวกเขายังคงโต้เถียงกันอยู่มาก

ปัจจุบันมีการลงทุนมากมากและการสนับสนุนการพัฒนาธุรกิจอิเล็กทรอนิกส์ของชุมชนหนึ่งหลายอย่าง เครื่องมือทางสังคม (เช่นอินทราเน็ตขององค์กรหรือแลกเปลี่ยนเพื่อสร้างขึ้นและการบริการเครือ ข่ายสังคมเช่น Ebay หรือ MySpace) หรือใน การพัฒนาโปรแกรมประยุกต์สำหรับใช้ส่วนบุคคลมีความเข้าใจน้อยในการลงทุน เครือข่ายทางเทคนิคกระบวนการมีวัตถุประสงค์เพื่อจงใจทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสังคมหรือการเปลี่ยนแปลงของชุมชน โดยเฉพาะเป็นที่สนใจสำหรับผู้ที่สื่อสารทางอิเล็กทรอนิกส์ สนใจสั่งซื้อที่สองมีรายได้เพียงพอหรือสังคมอยู่รอดได้ ในความเป็นจริงสารสนเทศของชุมชน ไม่เป็นเช่นเดียวกับสถานศึกษามันจะคล้ายกับระบบสารสนเทศหรือการจัดการระบบสารสนเทศ แต่ยังคงเป็นที่สะดวกสำหรับกิจกรรมสหวิทยาการ นอกจากนี้ยังมีการตัดขาดเหล่านั้นที่มาจากสารสนเทศศาสตร์ในภาพรวมของทฤษฎีทางสังคมรวมทั้งทฤษฎีที่เกี่ยวกับองค์กรดูเหมือนว่าจะไม่ตรงประเด็นต่อการแก้ไขปัญหาที่ซับซ้อนและบรรดาผู้ที่สนใจสามารถตามประเด็นภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติรอบการทำงานกับชุมชนเพื่อการเปลี่ยนแปลงประชาธิปไตยและสังคม มีคนจำนวนมากที่เกี่ยวข้องพยายามแข็งขันกันก่อนมีนักวิชาการที่มาจากหลายสาขารวมทั้งมนุษย์วิทยา,วิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์,การศึกษาการพัฒนา,วิทยาศาสตร์สารสนเทศและระบบ,การจัดการ,การออกแบบ,สังคมวิทยา,งานสังคมสงเคราะห์และอื่นๆ

หลักการพัฒนาชุมชนในปัจจุบันให้ดีขึ้นและเกิดคุณธรรมจริยธรรมมากขึ้น

ในหลักการพัฒนาชุมชนในปัจจุบันนั้นจะต้องคิดให้ลึกสังคมคนไทยทุกวันนี้ไม่มีการเอื่ออารีย์ไม่มีการพึ่งพาอาศัยกันต่างคนต่างอยู่มีแต่การแกร่งแย่งแข่งขันไม่มีพันธ์มิตรมีแต่ศูตรเลี้ยงลูกแบบหากินกันเองจะพูดคุยกันก็ใช้จดหมายน้อยหรือเขียนข้างฝาลูกกับมาจากเรียนหากินเองตามตู้เย็นพอลูกนอนพ่อแม่พึ่งกลับพอลูกตื่นพ่อแม่ก็ไปทำงานแล้วมันจึงเป็นอัตราเสี่ยงอยางมากที่ใช้ TV เป็นพี่เลี้ยงอาจเป็นคนต่างประเทศก็ได้หรือมีพี่เลี้ยงที่เลวมากๆเด็กจะทำเช่นไรไม่อยากคิดเลี้ยงหรือถ้ามีพี่แต่ก่อนพ่อแม่พาลูกๆลูกๆพาพ่อแม่เข้าวัดฟังธรรมทำบุญกันเป็นกิจกรรมกันในครอบครัวทำให้ครอบครัวอยู่เย็นเป็นสุขไม่มีทุกข์ร้อนนอนหลับก็สบายหายใจก็ข้องเพราะสังคมไทยมีการแข่งขันอยู่กันอย่างพี่น้องถ้อยที่ถ้อยอาศัยกันช่วยเหลือจุลเจือกัน แต่มาในขณะนี้สังคมไทยเราถูกวัฒนธรรมต่างชาติแทรกซึมเข้ามากสิ่งที่เราเสียไปอยู่ในขณะนี้คือคุณธรรมจริยธรรมและวัฒนธรรมของคนไทยเราเริ่มจะจางหายลงไปในที่สุด

สิ่งที่อยากเห็นที่สุดคือการกู้สถานการณ์กู้สังคมกู้คุณธรรมจริยธรรมและวัฒนธรรมของคนไทยเรากลับคืนมาให้ได้โดยเร็วที่สุดจึงเพื่อให้เกิดคุณธรรมจริยธรรมโดยเริ่มที่เด็กและเยาวชนพร้อมด้วยครอบครัวและชุมชนเพื่อนำไปสู่การพัฒนาสังคมและประเทศชาติในหลักการพัฒนาชุมชนปัจจุบันนี้ขาดคุณธรรมจริยธรรมและวัฒนธรรมของคน เล่นพวก บ้าอำนาจ หลงวัตถุ จนทำให้ภาพรวมในงานพัฒนาออกมาไม่เต็ม ๑๐๐% จึงทำให้งานพัฒนาเกิดขึ้นยากผู้นำในแต่ละท้องที่ไม่เหมือนกันบางท่านอาจจะยังยึดติดอำนาจเพราะว่าอาบน้ำร้อนมาก่อนจึงไม่ฟังคนอื่นๆ บริหารงานไม่ได้ บริหารงานไม่เดินแต่ยังดื้อและดันทุรังที่จะทำงาน มันก็เสีย คนก็หาย งานก็เลยล่ม ภาครัฐเองก็กลัวเสียผลประโยชน์และอำนาจจึงไม่ค่อยให้ความสนใจในงานพัฒนาของภาคประชาชน ทุกวันนี้หรือในปัจจุบันก็ยังคงก้าวไปอย่างช้าๆ ภาครัฐเองต้องให้โอกาส ภาคประชาชนทำงานในการพัฒนาโดยการหนุนเสริมทั้งด้านงบประมาณและด้านวิชาการความรู้ ควบคู่กันไปแต่ไม่ใช่ไปสั่งๆอย่างเดียวว่าต้องทำแบบนั้นแบบนี้มันไม่ใช่การพัฒนาแต่ในปัจจุบันมักจะเป็นแบบนี้ถึง ๑๐๐% เลยก็ว่าได้ มันก็ไม่เกิดอะไรเลย ไม่ได้ทั้งคน ไม่ได้ทั้งงาน เลยแตกคอกันหมด มึงไปทาง กูไปทาง ชุมชนก็แย่ สังคมก็เสื่อม เพราะเงินและอำนาจที่ทำให้สังคมแตกแยก เป็นเพราะการพัฒนาคนไม่ถูกต้อง ใช้งานคนไม่ถูกหลัก เหมือนตำน้ำพริกละลายน้ำพริกลงแม่น้ำนี่คือภาพรวมงานพัฒนาชุมชนในปัจจุบันของคนไทย

เว็บไซต์เทคโนโลยีทางการศึกษาชุมชนและนวัตกรรมการศึกษาชุมชน


ปัจจุบัน สังคมไทยและสังคมโลกได้ขยายตัวอย่างซับซ้อน อีกทั้งมีการติดต่อและเชื่อมโยงถึงกันอย่างใกล้ชิดทุกด้าน ก่อให้เกิดความเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลง ตลอดจนสร้างแรงกดดันและกระตุ้นให้เกิดความจำเป็นทางด้านการพัฒนาการศึกษาเรียนรู้ของประชาชน เพื่อดำเนินชีวิตและพัฒนาคุณภาพชีวิตในเงื่อนไขแวดล้อมใหม่ๆ เพิ่มพูนขึ้นเป็นจำนวนมหาศาล ความรู้และสิ่งที่จำเป็นต้องเรียนรู้ในระบบก็เพิ่มมากขึ้น ขณะเดียวกัน ความรู้และข่าวสารในชีวิตประจำวันก็เพิ่มมากขึ้นทั้งปริมาณ คุณภาพ และความรวดเร็ว การพัฒนาระบบการศึกษาเรียนรู้ ตลอดจนการสร้างความเคลื่อนไหวทางการศึกษาเรียนรู้ในชุมชน จึงมีความจำเป็นทั้งต่อสภาวการณ์ปัจจุบันของสังคมและในอนาคต

นวัตกรรมการศึกษาชุมชน เป็นสิ่งที่ได้รับการพัฒนาเพื่อใช้ดำเนินการและปฏิบัติการอย่างเป็นระบบเพื่อบรรลุจุดมุ่งหมายสำคัญ ๓ ประการที่บูรณาการไปด้วยกัน คือ การแก้ปัญหาที่ต้องการได้ การเป็นโอกาสก่อเกิดกระบวนการเรียนรู้ของปัจเจกและชุมชนให้ได้เพิ่มพูนศักยภาพในการปรับปรุงและเปลี่ยนแปลงตนเองให้ทัดเทียมกับความจำเป็นของสังคมอยู่เสมอ และการได้สร้างสรรค์สิ่งใหม่ขึ้นในชุมชนเพื่อปฏิบัติต่อสิ่งต่างๆด้วยวิธีคิดและวิธีการใหม่ๆอันก่อให้เกิดผลดี เพิ่มพูนความแตกต่างหลากหลายให้ยืดหยุ่นพอเพียงมากขึ้นต่อการขยายตัวอันซับซ้อนของสังคมและความจำเป็นบนทางเลือกต่างๆ รวมทั้งสร้างความแตกต่างได้มากกว่าวิธีการดังที่เคยใช้และดำเนินการกันอยู่ทั่วไป ทั้งในเชิงระบบปฏิบัติ สิ่งของเครื่องใช้ ปัจจัยการดำเนินชีวิต เทคโนโลยีและวิธีบริหารจัดการทางการปฏิบัติต่างๆของชุมชน เช่น เวทีการเรียนรู้ชุมชน ศูนย์วิจัยและพัฒนาการสื่อสารเรียนรู้ชุมชน เครือข่ายสร้างความรู้และคลังความรู้ออนไลน์ สื่อและความรู้เพื่อหลักสูตรการเรียนรู้ท้องถิ่น เครือข่ายการท่องเที่ยวเรียนรู้เกษตรกรรมและการพัฒนาที่ยั่งยืน เครือข่ายถอดบทเรียนและเสริมศักยภาพการจัดการด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมการศึกษาท้องถิ่น เครือข่ายวิจัยและปฏิบัติการสังคมท้องถิ่น หนังสือการ์ตูนท้องถิ่นพัฒนาการอ่าน เหล่านี้เป็นต้น

ขณะเดียวกัน กิจกรรมสังคมวัฒนธรรมที่มีบทบาทต่อการพัฒนาการเรียนรู้และให้ประสบการณ์เชิงการเรียนรู้แก่ประชาชน สื่อ เวทีการเรียนรู้ของชุมชน ตลอดจนเทคโนโลยีทางด้านการสื่อสารและเทคโนโลยีสารสนเทศในปัจจุบัน ก็มีพัฒนาการไปอย่างรวดเร็ว อีกทั้งสามารถแพร่กระจาย สร้างโอกาสเข้าถึง และมีบทบาทเป็นองค์ประกอบหนึ่งในชีวิตประจำวันของประชาชนและชุมชนมากยิ่งๆขึ้นเป็นลำดับ การพัฒนาศักยภาพในการจัดการเทคโนโลยีและนวัตกรรมการศึกษาเรียนรู้ชุมชน จึงเป็นวิถีชุมชนและศักยภาพใหม่ของชุมชน ทั้งชุมชนในชนบทและชุมชนในสังคมเมือง ที่เชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับความเป็นท้องถิ่นและโลกาภิวัตน์ ในอันที่จะสามารถเรียนรู้และเลือกสรรการเปลี่ยนแปลง ด้วยการจัดการตนเองอย่างเหมาะสม สอดคล้องกับพัฒนาการทางด้านต่างๆของสังคมและสิ่งแวดล้อมที่ดำเนินไปอย่างรวดเร็วอยู่ตลอดเวลา

การอาศัยอยู่ในชุมชนอย่างเข้มแข็งและยั่งยืน

การพัฒนาชุมชนเป็นนโยบายสำคัญของรัฐบาล

ที่จะปรับปรุงความเป็นอยู่และมาตรฐานการครองชีพของประชาชนในชนบทให้ดียิ่งขึ้นในระดับอำเภอ มีนายอำเภอเป็นผู้ประสานงานระหว่างเจ้าหน้าที่ วิชาการของกระทรวงทบวงกรมต่างๆกับพัฒนากรให้ปฏิบัติงานร่วมกันตามหลักการระเบียบและวิธีการในระดับจังหวัด ผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นผู้รับผิดชอบในการบริหารงานพัฒนาชุมชนโดยอาศัยการประสานงานอย่างใกล้ชิดระหว่างส่วนราชการต่างๆของจังหวัด กระทรวงมหาดไทยมีนโยบายให้ข้าราชการของทั้งสองกรมนี้ได้มีโอกาสศึกษา ประชุม สัมมนาและร่วมกันปฏิบัติงาน พัฒนาชุมชน ให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้

การเปิดโอกาสให้ประชาชนได้พัฒนาศักยภาพในการบริหารจัดการปัญหาได้ด้วยตนเอง เพื่อประโยชน์ของตนเอง ครอบครัว และชุมชน ตลอดจนสามารถสนองตอบต่อการกระจายการพัฒนาได้อย่างเต็มที่และทั่วถึง ดังนั้นการพัฒนาในอนาคตจะเน้นที่การสร้างความเข้มแข็งของชุมชนในภูมิภาคและชนบทให้สามารถพึ่งตนเองได้ โดยมีเศรษฐกิจชุมชนที่มั่นคงเป็นตัวนำและเป็นฐานในการยกระดับรายได้และคุณภาพชีวิตในอนาคต ทั้งนี้ภาคธุรกิจเอกชน องค์กรพัฒนาเอกชนและองค์กรประชาชนจำเป็นจะต้องเข้ามาเสริมบทบาทของภาครัฐซึ่งเป็นผู้สนับสนุนการพัฒนาเดิม ซึ่งเป็นการผนึกกำลังในการพัฒนาและนำไปสู่ความเข้มแข็งของชุมชน

ชุมชนต้องสามารถปรับตัวให้เข้ากับโลกภายนอก

ที่มีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วตลอดเวลา มีการเตรียมพร้อมและมีความคล่องตัวในการพัฒนาเปลี่ยนแปลงตนเองเสมอ โดยไม่ยึดติดอยู่กับความคิดหรือวิถีปฏิบัติแบบเดิม แต่สนใจและติดตามความเป็นไปของโลก พร้อมกับเปิดรับข้อมูลข่าวสารใหม่ๆและสามารถนำข้อมูลที่ได้มาประยุกต์ใช้กับชุมชนตนเองได้อย่างถูกต้องเหมาะสม ชุมชนใดก็ตามที่ไม่สามารถปรับตัวให้เข้ากับโลกภายนอกได้ ย่อมต้องประสบกับความเสื่อมถอยและยากที่จะอยู่รอดได้ในโลกอนาคต

การสนับสนุนกระบวนการเรียนรู้ของชุมชนในชนบท

(1)ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ สื่อมวลชน และสร้างเครือข่ายการสนับสนุนด้านเทคโนโลยีสื่อสารเพื่อการพัฒนากระบวนการเรียนรู้
(2)จัดให้มีการฝึกอบรมอาชีพด้านต่างๆที่สอดคล้องกับศักยภาพของชุมชนและท้องถิ่นโดยใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม
(3)รับรองวิทยฐานะการเรียนรู้ของชุมชนในรูปแบบต่างๆ เช่น โรงเรียนชุมชน วิทยาลัยชุมชน มหาวิทยาลัยชาวบ้าน โดยรัฐให้การช่วยเหลือตามความเหมาะสม
(4)เผยแพร่ข้อมูลข่าวสารที่เป็นประโยชน์ในการเลือกประกอบอาชีพและการดำรงชีพผ่านสื่อต่างๆที่หลากหลาย